Cilët janë faktorët që çojnë në obezitet?

Cilët janë faktorët që çojnë në obezitet?

Cilët janë faktorët që çojnë në obezitet?

Obeziteti është një sëmundje në të cilin ndikojnë shumë faktorë, duke përfshirë ata gjenetikë, të sjelljes, të mjedisit, faktorët mjekësorë, rrugët e sistemit të nervor qendror (SNQ) dhe sinjalet periferike.1-3  Faktorët e mëposhtëm janë sugjeruar për të ndikuar në epideminë e obezitetit (Tabela 1).

Kategoria

Faktori

Mekanizmat e mundshëm

Efektet në balancimin e energjisë

 Gjenetik2,4,5

Ndryshimet në IMT
Ndryshimet në gjenet përgjegjëse për peshën dhe / ose metabolizmin (epigjenetika, fshirja, polimorfizmat nukleotide të vetme)

Variabël

Marrja dhe shpenzimet e ndryshueshme të energjisë

 Sjellja2,6-8

Ushqimi, pasiviteti, faktorët emocionalë

Mekanizma të shumëfishtë të sjelljes

Marrja dhe shpenzimet e ndryshueshme të energjisë

Mungesa e gjumit

Mekanizma të shumëfishtë hormonal: kryesisht leptine - dhe ghrelin - nxitja e ndryshimeve në oreks

Marrja dhe shpenzimet e ndryshueshme të energjisë

Ndërprerja e duhanpirjes

Efekti i sjelljes

Marrja e energjisë dhe
Shpenzimi energjisë

Mjedisor2,4,6,7,9

Mënyra për/përballueshmërinë e ushqimit, gjendja socio-ekonomike,statusi, stresi, mjedisi fizik, ndërhyrësit endokrinë, mikrobiomi i zorrëve

Mekanizma të shumëfishtë të sjelljes

Marrja dhe shpenzimet e ndryshueshme të energjisë

Mjekësor1,2,10-13 

Farmaceutikë të tilla si kortikosteroidet dhe disa barna psikiatrike

Variabël

Marrja e energjisë dhe
Shpenzimi energjisë

Sëmundje dhe kushte të tilla si Sindroma e Vezoreve Policistike (PCOS), sindroma Cushing, hipotiroidizëm, , shtim në peshë lidhur me shtatzëninë, menopauzë, testosteron i ulët

Variabël

Marrja dhe shpenzimet e ndryshueshme të energjisë

 Rrugët CNS 3,13

Rrugët e sistemit Homeostatik dhe sistemit të shpërblimit (grup i strukturave nervore që janë përgjegjëse për ndjeshmërinë e nxitjes)

Rregullimi i energjisë në hipotalamus, sistemi i shpërblimeve dopaminë

Marrja dhe shpenzimet e ndryshueshme të energjisë

dhe shpenzimet e ndryshueshme të energjisë2,3

Hormonet dhe peptidet gastrointestinale [insulinë, leptine, ghrelin, peptidi 1 i ngjashëm me glukagon (GLP-1), kolecistokinin (CCK), amilin, peptidi YY (PYY)]

Kryesisht leptine - dhe ghrelin - - nxitja e ndryshimeve në oreks

Variabël

IMT=Indeksi i masës trupore, CCK=Kolecistokinin, SNQ=Sistemi nervor qendror,
GLP-1 = peptidi i ngjashëm me glukagon 1, PCOS = Sindroma e vezoreve policistike, PYY = Peptidi YY   


Referenca