Koji čimbenici pridonose pretilosti?

Koji čimbenici pridonose pretilosti?

Koji čimbenici pridonose pretilosti?

Pretilost je bolest kojoj pridonose mnogi čimbenici, uključujući genetiku, navike, okolinu, medicinske čimbenike, putove prijenosa signala u središnji živčani sustav i periferne signale.1-3  Smatra se da epidemiji pretilosti pridonose ispod navedeni čimbenici (tablica 1).

Kategorija

Čimbenik

Potencijalni mehanizmi

Učinci na ravnotežu energetske vrijednosti

 Genetski2,4,5

Promjene ITM-a
Promjene u genima odgovornim za težinu i/ili metabolizam (epigenetika, delecije, polimorfizmi pojedinačnih nukleotida)

Varijabla

Kalorije, unos i varijabilna potrošnja

 Navike2,6-8

Prehrana, neaktivnost, emocionalni čimbenici

Više mehanizama ponašanja

Kalorije, unos i varijabilna potrošnja

Manjak sna

Višestruki hormonski mehanizmi: uglavnom promjene apetita izazvane leptinom i grelinom

Kalorije, unos i varijabilna potrošnja

Prestanak pušenja

Učinak ponašanja

Kalorije, unos i
Kalorije, potrošnja

Okolina2,4,6,7,9

Pristup/dostupnost hrane, društveno-ekonomski status, stres, fizička okolina, endokrini disruptori, crijevni mikrobiom

Više mehanizama ponašanja

Kalorije, unos i varijabilna potrošnja

Medicinski1,2,10-13 

Lijekovi kao što su kortikosteroidi i neki psihijatrijski lijekovi

Varijabla

Kalorije, unos i
Kalorije, potrošnja

Bolesti i stanja kao što su sindrom policističnih jajnika, Cushingov sindrom, hipotireoidizam, dobivanje na težini povezano s trudnoćom, menopauza, niska razina testosterona

Varijabla

Kalorije unos i varijabilna potrošnja

 SŽS putevi3,13

Homeostaza i sustav nagrade

Regulacija utroška energije u hipotalamusu, dopaminski sustav nagrade

Kalorije unos i varijabilna potrošnja

Periferni signali2,3

Hormoni i gastrointestinalni peptidi [inzulin, leptin, grelin, peptid-1 sličan glukagonu (GLP-1), kolecistokinin (CCK), amilin, peptid YY (PYY)]

Promjene apetita izazvane najviše leptinom i grelinom 

Varijabilni

ITM = indeks tjelesne mase, CCK = kolecistokinin, SŽS = središnji živčani sustav
GLP-1 = peptid-1 sličan glukagonu, PYY = peptid YY    


Referencije